Een verrassende excursie door de cultuur in het hart van Frankrijk voor de vrijwilligers van het Stadsmuseum Woerden op 4 november 2025

 L’Ile de France, de schatkamer van Frankrijk.

Van de 70 vrijwilligers die het Stadsmuseum telt, kwamen er 20 opdagen voor een avond in de Franse sfeer. Zij werden in het Stadsmuseum ontvangen met Franse chansons, waarna Aart Sliedrecht de vrijwilligers welkom heette namens het bestuur van de Vrienden van het Stadsmuseum Woerden.

Anja van Veldhuizen gaf een update van de werkzaamheden van de vrijwilligers met betrekking tot het beschikbaar komen van de collectie van het museum via de website. De eerste 36 werken zijn nu opgenomen en vervolgens wordt er gewerkt aan de opname van al het werk van Leo Gestel.

Daarna was het woord aan de secretaris van de Vrienden, Frans Lander die de vrijwilligers meenam op een boeiend ontdekkingsreis van het Ile France. Het Ile de France, een streek rond de hoofdstad Parijs,  is groen en rijk aan bossen, doorsneden door valleien met heldere stromen. In dat kleine gebied rond Parijs is Frankrijk ontstaan Thans is het de belangrijkste economische, politieke en culturele regio van het land. Met ruim 12 miljoen inwoners en 1281 gemeenten vertegenwoordigt het Ile de France bijna een vijfde van alle Franse inwoners. Het gebied heette oorspronkelijk Pays de France  en gaf derhalve zijn naam aan het gehele land, reden waarom in 1387 de naam werd vervangen door Ile de France.  

Vervolgens nam Frans de aanwezigen mee op een tocht gemaakt langs de meest bezienswaardige plaatsen in het gebied, te beginnen bij het château de Chantilly, 41 km. ten noorden van Parijs.

In de 19e eeuw erft de vijfde zoon van koning Louis Philippe (1830-1848) het kasteel: le duc d’Aumale. Hij is de grondlegger van de fabelachtige collectie kunst in het kasteel. Het beroemdste onderdelen van de collectie zijn de Très Riches Heures du duc de Berry van onze Nijmeegse gebroeders van Limburg en de tekeningen en schilderijen van Jean en Francois Clouet.

blank
kasteel le duc d’Aumale

Via de oude abdij van Royaumont reizen we naar Senlis 50m km ten noorden van Parijs. Het is in Senlis dat Hugues Capet in 987 tot koning van Frankrijk wordt verklaard; het kasteel van Senlis is lange tijd de residentie van de eerste koningen. Het is een prachtige oude stad met één van eerste gotische kerken, gebouwd in de tweede helft van de 12 eeuw. 

Via Auvers,  waar de gebroeders Van Gogh naast elkaar begraven liggen, komen we in St. Denis en zijn beroemde kathedraal Saint Denis.

Het Ile de France heet terecht de bakermat van de Franse gotiek, die hier is ontstaan en wel 11 km ten noorden van Parijs in de basiliek van St. Denis. De abt Suger besloot rond 1135 tot de bouw van de huidige kerk. Suger was ook raadsheer van koning Lodewijk de heilige en heeft later ook de Notre Dame van Parijs laten bouwen.

De kerk was tevens de begraafplaats van de Franse koningen.

Vaux le Vicomte

Van alle kastelen uit de tijd van de Franse barok is dat van Vaux le Vicomte het meest gave voorbeeld, omdat het kasteel en de tuinen zich nog in de oorspronkelijke staat bevinden  Hier zien we nog de tuinen zoals Le Notre ze had ontworpen: strakke lijnen, parterres, fonteinen: geen bloemen. 

Na een bezoek aan Soisson en zijn prachtige gotische kerk 39 km ten zuiden van Parijs komen we aan bij Fontainebleau. (64 km. Ten zuiden van Parijs). In het bos van Fontainebleau werd door onder meer Corot, Millet en Rousseau de basis gelegd voor het buiten schilderen en voor wat later het impressionisme is gaan heten, en wel in de zogenaamde school van Barbizon. Hier vinden we ook een van mooiste en belangrijkste koninklijke paleizen van Frankrijk. Hier vonden de Franse koningen al sinds de Middeleeuwen een geliefd jachtdomein. Francois I liet het oude kasteel afbreken en begon het huidige Renaissance kasteel te bouwen, beïnvloed door de Italiaanse Renaissance architectuur die hij tijdens zijn Italiaanse veldslagen had ontdekt. Italiaanse schilders als Primatice en il Rosso verfraaiden het interieur. Francois nam ook Da Vinci meer naar Frankrijk. interieur. Napoleon nam er in 1814 afscheid van zijn oude garde.

Ten Westen van Parijs vinden we de kathedraal van Chartres.

Deze kathedraal, gewijd aan de heilige Maria, werd deels gebouwd in het begin van de twaalfde eeuw (romaans) en eind 13e eeuw in zijn huidig vorm. Gebouwd in een recordtijd van 25 jaar door de grote toestroom van extra handen; edelen, burgers, veel pelgrims ondersteunden de bouwers.

Hoogtepunten zijn het romaanse voorportaal (le Portail royal)  de ongeëvenaarde glas in lood ramen en het beeldhouwwerk van  afgebroken koorafsluiting.

Na een bezoek aan le Château de Maintenon, een levendige herinnering aan de merkwaardige en invloedrijke Madame de Maintenon, waarmee Lodewijk de XIV, in zijn laatste jaren in het geheim is getrouwd en het huis van de componiste Ravel in Montfort l’Amaury komen we in St. Germain en Laye.

Al in de twaalfde eeuw bouwde koning Louis VI een kasteel, waarvan alleen de kapel is overgebleven. Latere koningen te beginnen met Frans de Eerste breken het kasteel af of verbouwen het. Vele koningen zijn er geboren of gestorven . De bossen waren geliefd als jachtgebied.

le château de Versailles

blank
le château de Versailles

Louis XIV wilde weg uit het opstandige Parijs. Hij omringt zich met de adel, die hij in de gaten wil houden , Het is een enorme hofhouding:1000 edellieden en 4000 dienst personeel zijn in Versailles gehuisvest.

Aan Versailles zijn vele beroemde namen verbonden, zoals de architect Mansard, de kunstenaar Le Brun, de tuinarchitect Le Notre en de komedie  schrijver Moliere. In 1685 werken er 36.000 werklieden en 6000 paarden  Er waren 14.00 fonteinen.

Na een bezoek aan het Grand en Petit Trianon en le Hameau de la Reine, waar koningin Marie-Antoinette herderinnetje speelde gaan we naar het tijdperk van Napoleon en wel in Malmaison

Het elegante paleis van Joséphine de Beauharnais 13 km ten westen van Parijs, waar ze zich naar haar scheiding van Napoléon terugtrok is een treffend voorbeeld van de wat pompeuze stijl Empire.

Schilders mogen niet ontbreken: derhalve volgen enige mooie landschappen uit het Ile de France door verschillende impressionistische schilders: Monet, Pisarro, Sisley en Seurat.

blank
C. Piarro: landschap (1892)

 

 

 

 

 

 

 

We eindigen in de vallei van Chevreuse met de middeleeuwse burcht la Madeleine en het château deMéridon,  waar Frans Lander heeft gewerkt en 7 jaar lang kasteelheer is geweest in internationaal sociaal-cultureel centrum.

Na afloop was een nog een gezellig samenzijn met Franse hapjes, dranken en muziek.

Frans Lander

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven

Word vriend van het stadsmuseum als u van woerden houdt!